ml. / cc. / g. ต่างกันยังไงคะ อย่าง 20 ml. กับ 20 g. เท่ากันมั้ยคะ

มีคำถามนี้เข้ามาบ่อยมาก

"ซื้อครีมกระปุกหนึ่ง บนฉลากระบุ 20 g แต่พอลองใช้ไซริงจ์ดูดออกมา กลับได้แค่ประมาณ 10–15 ml ครีมก็หมดแล้ว" หรือ

"ซื้อเซรั่มสองขวด ขนาดขวดเท่ากันทุกอย่าง แต่ขวดหนึ่งเขียน 18 ml อีกขวดเขียน 15 g ทำไมปริมาณถึงไม่เหมือนกัน?"

หลายคนจึงสงสัยว่า ml กับ g คือหน่วยเดียวกันหรือไม่?

ถ้าขวดมีขนาดเท่ากัน ทำไมผู้ผลิตบางยี่ห้อระบุเป็น ml แต่บางยี่ห้อระบุเป็น g

คำตอบอยู่ที่... ทั้งสองเป็น "หน่วยคนละระบบ"

ml, cc และ g คืออะไร?

ก่อนอื่น มาทำความรู้จักกับหน่วยที่พบได้บ่อยบนฉลากเครื่องสำอางกันก่อน

• ml (มิลลิลิตร) เป็นหน่วยวัด ปริมาตร (Volume) ใช้บอกว่าของเหลวมีพื้นที่หรือปริมาตรเท่าใด

• cc (Cubic Centimeter) เป็นหน่วยวัดปริมาตรเช่นเดียวกัน  โดย 1 cc = 1 ml   จึงสามารถใช้ 2 หน่วยนี้แทนกันได้

• g (กรัม) เป็นหน่วยวัด มวล (Mass) หรือที่คนทั่วไปมักเรียกว่า "น้ำหนัก"

ดังนั้น 

• ml และ cc วัดปริมาตร
• g วัดมวล
  

จึงไม่ใช่หน่วยเดียวกัน และไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบตรง ๆ ได้

แล้วทำไมบางครั้ง 1 ml ถึงเท่ากับ 1 g ?

คำตอบคือ เพราะเราใช้น้ำบริสุทธิ์เป็นตัวอ้างอิง น้ำบริสุทธิ์มีความหนาแน่นประมาณ 1 g/ml นั่นหมายความว่า

• น้ำ 1 ml หนัก 1 g
• น้ำ 10 ml หนัก 10 g
• น้ำ 100 ml หนัก 100 g

จึงจำง่าย ๆ ว่า น้ำบริสุทธิ์ 1 ml = 1 cc = 1 g แต่... อย่าลืมว่า กฎนี้ใช้ได้กับน้ำบริสุทธิ์เท่านั้น

แล้วครีม โลชั่น หรือน้ำมันล่ะ?

เมื่อเปลี่ยนจาก "น้ำ" เป็นสารชนิดอื่น ค่าความหนาแน่นก็จะเปลี่ยนตาม ตัวอย่างเช่น

• นม มีความหนาแน่นประมาณ 1.03 g/ml
• น้ำมันพืช มีความหนาแน่นประมาณ 0.9 g/ml
• โลชั่นหรือครีมแต่ละสูตร ก็มีค่าความหนาแน่นแตกต่างกัน

ดังนั้น 1 ml ของแต่ละสาร จึงมีน้ำหนักไม่เท่ากัน 

นี่คือเหตุผลที่ 20 ml ไม่จำเป็นต้องเท่ากับ 20 g

ความหนาแน่น (Density) คืออะไร?

ตัวแปรสำคัญที่ใช้เปรียบเทียบระหว่าง ml กับ g ก็คือ ความหนาแน่น (Density) มีหน่วยเป็น g/ml พูดง่าย ๆ คือ ความหนาแน่นใช้บอกว่า สารนั้น 1 ml หนักกี่กรัม ยิ่งค่าความหนาแน่นมากก็ยิ่งหนัก

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติว่าเรามี "โลชั่นเชอร์รี่"  ทดลองตวง 5 ml แล้วนำไปชั่งน้ำหนัก ได้ 10 g ดังนั้น ความหนาแน่นของโลชั่นเชอร์รี่ = 10 ÷ 5 = 2 g/ml
แปลว่าโลชั่นชนิดนี้ 1 ml หนัก 2 g

แล้วเกี่ยวอะไรกับขวดบรรจุ?

สมมติร้านขายบรรจุภัณฑ์แจ้งว่าขวดนี้บรรจุได้ 100 ml ตัวเลขนี้ หมายถึง ขวดสามารถบรรจุน้ำได้ 100 ml เพราะผู้ผลิตแพ็กเกจใช้ "น้ำ" เป็นมาตรฐานในการวัดปริมาตรเสมอ

แต่ถ้าเราเติมโลชั่นเชอร์รี่ซึ่งมีความหนาแน่น 2 g/ml เมื่อเติมจนเต็มขวด 100 ml เราจะใช้โลชั่นทั้งหมด 100 × 2 =200 g

ดังนั้นถ้ามีโลชั่นอยู่ 1,000 g จะบรรจุลงขวดขนาด 100 ml ได้ 1,000 ÷ 200 = 5 ขวด ไม่ใช่ 10 ขวด

นี่เป็นเรื่องสำคัญมากสำหรับผู้ผลิตเครื่องสำอาง เพราะหากคำนวณผิด อาจกำหนดต้นทุนและราคาขายคลาดเคลื่อนได้

ถ้าไม่รู้ความหนาแน่น จะทำอย่างไร?

สามารถใช้ตาชั่งดิจิทัลช่วยได้ง่าย ๆ

• ชั่งน้ำหนักขวดเปล่าที่รู้ปริมาตรแน่นอน แล้วจดค่าไว้
• เติมผลิตภัณฑ์จนเต็มขวด
• ชั่งน้ำหนักอีกครั้ง
• นำน้ำหนักครั้งที่สองลบด้วยน้ำหนักขวดเปล่า
• ค่าที่ได้คือน้ำหนักจริงของผลิตภัณฑ์ที่บรรจุอยู่ในขวด
• คำนวณความหนาแน่น  = น้ำหนักของผลิตภัณฑ์ / ปริมาตรขวด

สรุป

หลายคนเข้าใจว่า 20 ml ต้องเท่ากับ 20 g แต่ในความเป็นจริง ทั้งสองเป็นคนละหน่วย ml และ cc ใช้วัดปริมาตร ส่วน g ใช้วัดมวลหรือน้ำหนัก การแปลงค่าระหว่างสองหน่วยนี้ จำเป็นต้องอาศัย ความหนาแน่น (Density) ของสารเป็นตัวเชื่อม ดังนั้นผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด ไม่ว่าจะเป็นน้ำ โลชั่น ครีม หรือเซรั่ม จึงอาจมีค่า ml และ g แตกต่างกัน แม้จะบรรจุอยู่ในขวดขนาดเท่ากันก็ตาม