ปักปากกาลดน้ำหนัก คืออะไร? ทำไมฉีดแล้วหิวน้อยลง และถ้าไม่ใช้ปากกาจะลดน้ำหนักอย่างไร

Last updated: 22 ต.ค. 2569  |  467 จำนวนผู้เข้าชม  | 

ปักปากกาลดน้ำหนัก

 

ปากกาลดน้ำหนักทำงานอย่างไร? ทำไมปักแล้ว ถึงไม่ค่อยหิว? แล้วจริง ๆ แล้วความอิ่มของคนเราเกิดจากอะไรนะ?

กลไกการอิ่มของคนเราเป็นกระบวนการทางชีววิทยาที่ซับซ้อน เกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่าง 1.กระเพาะอาหาร  2.ฮอร์โมน และ 3. สมอง เพื่อส่งสัญญาณหยุดกินเมื่อร่างกายได้รับพลังงานเพียงพอ

3 กลไกควบคุมสมดุล ความหิว-ความอิ่ม

1. การขยายตัวของกระเพาะอาหาร (Mechanical Stretch)
• เมื่อเรากินอาหารเข้าไป กระเพาะอาหารจะเริ่มขยายตัวออก
• ผนังกระเพาะอาหารจะมีตัวรับแรงตึง (Stretch Receptors) ที่คอยตรวจจับความขยายนี้
• ตัวรับเหล่านี้จะส่งสัญญาณประสาทผ่านเส้นประสาทเวกัส (Vagus Nerve) ตรงไปยังสมองทันที เพื่อบอกว่ากระเพาะเริ่มเต็มแล้ว

2. ฮอร์โมนแห่งความอิ่ม (Satiety Hormones)
เมื่ออาหารเคลื่อนเข้าสู่ลำไส้เล็ก เซลล์ในระบบทางเดินอาหารจะหลั่งฮอร์โมนหลายชนิดออกมาเพื่อลดความอยากอาหารและสร้างความรู้สึกอิ่ม เช่น:
• CCK (Cholecystokinin) : หลั่งออกมาเมื่อลำไส้ได้รับไขมันและโปรตีน ช่วยชะลอการบีบตัวของกระเพาะและส่งสัญญาณอิ่มไปที่สมอง
• GLP-1 และ PYY: ฮอร์โมนที่ช่วยลดความอยากอาหารและทำให้อาหารเคลื่อนตัวช้าลง
• เลปติน (Leptin): หรือฮอร์โมนความอิ่ม สร้างจากเซลล์ไขมัน ทำหน้าที่ส่งสัญญาณบอกสมองระยะยาวว่าร่างกายมีพลังงานสะสมเพียงพอแล้ว

3. การประมวลผลที่สมองส่วนไฮโปทาลามัส (Hypothalamus)
สัญญาณประสาทจากกระเพาะและฮอร์โมนทั้งหมดจะเดินทางมารวมกันที่สมองส่วน ไฮโปทาลามัส ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์ควบคุมความหิวและความอิ่มของร่างกาย

เมื่อสมองรับรู้สัญญาณว่าพลังงานเข้าสู่ร่างกายเพียงพอแล้ว จะสั่งการให้เรารู้สึกอิ่มและหยุดพฤติกรรมการกิน 

 

การปักปากกา คืออะไร

  • การปักปากกา  คือ การใช้เข็มฉีดยาที่มีลักษณะคล้ายปากกา ปักเข้าสู่ชั้นไขมันใต้ผิวหนัง
  • ในตัวปากกามีตัวยาที่ทำหน้าที่คล้ายฮอร์โมน GLP-1 ซึ่งเป็นฮฮร์โมนควบคุมความอิ่ม
  • ตัวยาที่นิยมใช้คือ Liraglutide และ Semaglutide
  • ความถี่ในการปัก ขึ้นกับคำแนะนำของแพทย์

โดยมีบริเวณร่างกายที่เหมาะสมกับการปัก ดังนี้

  1. หน้าท้อง (Abdomen): เป็นบริเวณยอดนิยมที่ยาดูดซึมได้ดีที่สุด โดยให้ฉีดห่างจากรอบสะดืออย่างน้อย 1 ฝ่ามือ (ประมาณ 2 นิ้ว หรือ 5 เซนติเมตร)
  2. ต้นขา (Thighs): บริเวณด้านนอกของต้นขาตอนบน (Upper Outer Thigh) หลีกเลี่ยงการฉีดใกล้หัวเข่าหรือต้นขาด้านใน
  3. ต้นแขน (Upper Arms): บริเวณเนื้อด้านหลังของต้นแขนท่อนบน (มักต้องการคนช่วยฉีดให้เพื่อให้ทำมุมได้ถูกต้อง)


เมื่อเราปักปากกา จะเกิดอะไรขึ้นบ้างในร่างกาย

ผลข้างเคียงทั่วไปของการปักปากกาลดน้ำหนัก 

1. อาการข้างเคียงที่พบบ่อย (มักเป็นช่วงแรก 1-4 สัปดาห์ แล้วดีขึ้น)
อาการเหล่านี้เกิดเพราะยาชะลอการบีบตัวของกระเพาะ

  • คลื่นไส้ อิ่มเร็ว พบมากที่สุด โดยเฉพาะเมื่อเพิ่มขนาดยา
  • อาเจียน ท้องอืด เรอ
  • ท้องผูก หรือบางคนท้องเสีย
  • ปวดท้องน้อย ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร
  • อาการตรงจุดฉีด ปวด บวม แดงเล็กน้อย
  • วิธีลดอาการ: เริ่มขนาดต่ำตามแพทย์สั่ง กินช้า เคี้ยวละเอียด เลี่ยงอาหารมันจัด เผ็ดจัด ฉีดตามเวลาเดิม และดื่มน้ำให้พอ

2. อาการที่พบน้อยแต่ต้องติดตาม

  • นิ่วในถุงน้ำดี จากการลดน้ำหนักเร็ว
  • ตับอ่อนอักเสบ ปวดท้องบนรุนแรงร้าวไปหลัง
  • ภาวะขาดน้ำ จากอาเจียนหรือท้องเสียมาก
  • ระดับน้ำตาลต่ำ หากใช้ร่วมกับยาลดน้ำตาลกลุ่มอื่น
  • การแพ้ ผื่น คัน บวม

อาการข้างเคียงที่กำลังเป็นประเด็นสำคัญ คือ  การมองเห็นลดลง และบางคนถึงขั้นตาบอด

เกิดจากเลือดไปเลี้ยงหัวเส้นประสาทตาไม่พอ ทำให้บวมและเสียหาย  โดยไม่มีการอักเสบของหลอดเลือดแดง 

อาการ

  • ตามัวลงเฉียบพลันข้างเดียว ไม่ปวด ไม่แดง
  • เห็นแหว่ง เหมือนม่านบัง
  • เห็นแสงวาบแล้วมืดลง
  • ตรวจพบจานประสาทตาบวมและมีเลือดออกเล็กๆ รอบจานประสาทตา
  • การมองเห็นส่วนใหญ่มักไม่กลับคืนเต็มที่ ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาให้หายขาด


ทำไมจึงเกิดได้ 
นักวิจัยเสนอ 2 กลไกที่เป็นไปได้ คือ

1.การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำตาลอย่างรวดเร็วมีผลต่อหลอดเลือดเล็ก แ

2.การเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือด+ความดันที่เส้นประสาทตา

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัดว่าอะไรเป็นสาเหตุโดยตรง 

 

ประกาศสำคัญจาก อย. ไทย
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ยกระดับยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีด หรือ "ปากกาลดน้ำหนัก" ให้เป็น "ยาควบคุมพิเศษ" ต้องสั่งใช้โดยแพทย์เท่านั้น  มีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อแก้ไขปัญหาการนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ การจำหน่ายออนไลน์อย่างผิดกฎหมาย และการระบาดของยาปลอม 



เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  และ  นโยบายคุกกี้